loading...

کلینیک گیاهپزشکی راه سبز آذرشهر

دانه‌ای قهوه‌ای رنگ كه وقتی آن را در پوسته چوبی‌اش می‌بینی به یاد هسته خرما می‌افتید. این دانه را وقتی بو می‌دهند با صوت خاصی سر باز می‌كند و دانه چلغوز از آن خارج

آشنایی با چلغوز و ماکادمیا، گرانترین خشکبارهای ایران

ضیا نجفی بولحسنی بازدید : 2520 چهارشنبه 11 اسفند 1395 نظرات (2)

چلغوز

دانه‌ای قهوه‌ای رنگ كه وقتی آن را در پوسته چوبی‌اش می‌بینی به یاد هسته خرما می‌افتید. این دانه را وقتی بو می‌دهند با صوت خاصی سر باز می‌كند و دانه چلغوز از آن خارج می‌شود. در واقع چلغوز، میوه نوعی صنوبر بزرگ (Pinus gerardiana) با برگ‌های سوزنی كوتاه و ضخیم بوده كه بومی پاكستان، افغانستان و شمال شرق ایران از جمله شیروان است.

در قدیم شیرازی‌ها و اراكی‌ها چلغوزخور قهاری بودند، اما امروزه در شمال بخصوص گیلان و در سراسر مشهد مصرف آن متداول شده است؛ اما پرسش اینجاست چلغوز چه مزیت تغذیه‌ای یا درمانی دارد كه با توجه به قیمت گران آن مردمان برخی شهرها و استان‌های كشورمان به مصرف آن روی آورده‌اند‌؟

چلغوز، مزیت آجیل را دارد:
چلغوز، دانه‌ای پرچرب و سرشار از اسیدهای آمینه ضروری و اسیدهای چرب غیراشباع مفید است. روغن آن همچون روغن زیتون از افزایش كلسترول بد خون جلوگیری كرده و سرخرگ‌ها را از آسیب حفظ می‌كند و از حملات قلبی می‌كاهد.
به دلیل كمك به كاهش تری‌گلیسیرید خون یار مهربان كبد است و به جهت فیبر و چربی بالا كور‌كننده خوب اشتهاست. پتاسیم و منگنز آن به تعادل فشار خون كمك كرده و منیزیم این دانه از بی‌خوابی‌های شبانه می‌كاهد و دردهای عضلانی، خستگی مفرط، تنش و اضطراب را بر‌طرف می‌كند.
چلغوز به دلیل دارا بودن ویتامین‌های A، E و K برای شادابی و سلامت پوست و تقویت چشم نافع است. نیاسین یا همان ویتامین B3 آن برای تقویت حافظه و حفظ شادابی روح و روان موثر است و آهن گیاهی آن به اكسیژن‌رسانی سلول‌ها و بافت‌های بدن كمك می‌كند.
خصوصیات تغذیه‌ای و درمانی چلغوز تقریبا با انواع مغزهای آجیلی برابری می‌كند، اما ویژگی قابل توجه، میزان بالای تركیبات آنتی‌اكسیدانی چلغوز است كه می‌تواند رادیكال‌های مضر حاصل از واكنش‌های مخرب بدن را به‌طور نسبی خنثی كند.
اما لازم است بدانید این دانه طبع بسیار گرمی دارد و برای همه افرادی كه مزاج خشك دارند همچون صفراوی‌ها و سوداوی‌ها مناسب نیست و مصرف آن فقط به مزاج‌های رطوبی همچون دموی بویژه بلغمی‌ها توصیه می‌شود.
این را هم بدانید ‌اكنون در بسیاری از استان‌های كشورمان چلغوز ناشناخته بوده و كمتر به فروش می‌رسد. حال اگر وسوسه شده‌اید كه مزه این مغز پرچرب را امتحان كنید برای اطمینان از تازگی این دانه، آن را از آجیل‌فروشی‌های معتبر خریداری كنید.

گیاه چلغوز

روش های تکثیر چلغوز:

الف) تکثیر طبیعی :
—- بذور این گیاه توسط پرندگان انتشار می یابند وليكن چنين ماهیّت عملي بخوبی شناخته نشده است .

ب ) کاشت بذور :
—- بذور کاج چلغوز در خاک های سبک و فقیر (شنی) ، متوسط (لوم) و سنگین (رسی) قادر به رشد هستند ولیکن خاک های زهکش دار را بهتر می پسندند. رشد بذور در PH خنثی تا اسیدی مطلوب ترند.
بهتر است بذور چلغوز را بمحض رسیدگی در گلدان ها بصورت منفرد بكارند و در زیر شاسی ها یا چارچوب های سرد (cold frame) بویژه در اواخر زمستان نگهداری کنند. یکدورۀ کوتاه مدت "زمستانه شدن" یا "استراتیفیکاسیون" (stratification) طی 6 هفته در دمای 4 درجه سانتیگراد می تواند به بهبود جوانه زنی بذور انباری کمک نماید .

پ ) قلمه زنی :
—- از این روش فقط زمانی استفاده می شود که قلمه ها (cutting) را از درختانی با عمر کمتر از 10 سال تهیّه نمایند. قلمه ها باید شامل ساقه های کوتاه و دسته ای از برگ های سوزنی باشند. کندن جوانه های ساقه چند هفته قبل از تهیّه قلمه ها می تواند بر موفقیّت ریشه زایی قلمه ها بیفزاید. قلمه ها معمولاً به کندی رشد می کنند. بهرحال در زمان حاضر اطلاعات کافی و كاملاً مفیدي از چگونگی تکثیر کاج چلغوز موجود نمی باشد.

پرورش نهال ها :
دانهال هاي (seedling) پرورشي را بمحض مهیّاشدن شرایط اقلیمی به محیط طبیعی و دائمی منتقل می کنند و از آنها برای مدت 2-1 سال بخوبي مراقبت بعمل می آورند. اینگونه دانهال ها دارای سیستم ریشه ای بسیار کم پشت و پراکنده ای هستند لذا انتقال سریع تر آنها در زمین اصلی توصیه می گردد. نهال ها را در دوره نوجوانی با ارتفاع 90-30 سانتیمتری در زمین اصلی غرس می کنند. البته درصد موفقیّت نهال هایی که دارای ارتفاع 10-5 سانتیمتر باشند، بمراتب بیشتر است ولیکن باید علف های هرز اطرافشان را طی یکدوره نسبتاً طولانی با پاشیدن مالچ های مناسب کنترل نمود. نهال های بزرگ به سختی استقرار می یابند و برای چندین سال بکندی رشد می کنند. آنها سیستم ریشه دهی گسترده ای نخواهند داشت لذا در برابر بادهای شدید آسیب پذیرند .
دانهال های حاصله تحمل وضعیت سایه را ندارند و در شرایط خاک های خشک و مرطوب به رشد بهتری دست می یابند گواینکه متحمل به خشکی هستند . دانهال ها در شرایط بسترهای شنی یا لوم- سنگریزه ای حائز نور کافی و زهکشی مناسب بخوبی رشد می کنند. آنها خاک های باتلاقی يعني شرايط عدم برخورداری از زهکشی را نمی پسندند. اینگونه کاج ها در اراضی رسی نیز رشد می یابند. نهال های استقراریافته نسبت به خشکی متحمل هستند.
کاج هایی که از پاکستان به انگلستان برده شده اند، بخوبی استقرار نیافتند ولیکن احتمالاً انتقال گونه هایی از مناطق مختلف با خصوصیات گوناگون می تواند بر موفقیّت استقرارشان کمک نماید .

آیا چلغوز مال اشراف است؟

چلغوز
در آجیل فروشی‌ها خشکبارهایی وجود دارد که قیمت های گزافی دارند. خشکبارهایی که اگر قرار بود برای هر کدام از آنها یک اعتصاب عمومی شکل بگیرد، حالا باید شاهد نهضت «ما چلغوز نمی‌خریم» و «ما ماکادمیا نمی‌خوریم» بودیم!
چلغوز و ماکادمیا در ظرف پذیرایی نوروزی ایرانی ها جایی ندارند اما با قیمت های بالایشان تبدیل به خشکبار قشر مرفه شده اند. چلغوز که دانه ای شبیه تخمه آفتابگردان است و مشهدی ها آن را خوب می شناسند، این روزها کیلویی 100هزار تومان معامله می شود.
این رقم بسته به کیفیت و تازگی چلغوز می تواند کمی بالاتر یا پایین تر هم باشد. البته بیشتر خشکبارفروشی ها در آستانه عید چلغوز نمی فروشند. چون اولا خریدار زیادی ندارد و ثانیا قیمت آن در دوماه گذشته از کیلویی حدود 40 درصد افزایش پیدا کرده است. یعنی از 60هزار تومان به 100هزار تومان رسیده است.
دلیل گرانی چلغوز وارداتی بودن آن است. چلغوز از نوعی کاج که بومی هیمالیا، پاکستان و افغانستان است به دست می آید و به جز قیمت بالایش، پروتئین، فیبر، آنتی اکسیدان، پتاسیم، ویتامین E، چربی و انرژی بالایی هم دارد. روغن چلغوز خاصیت روغن زیتون را دارد و به عملکرد بهتر قلب و کبد کمک می کند.
اما چلغوز با آن قیمت نجومی اش، وقتی پای ماکادمیا (macadamia) به میان می آید حرفی برای گفتن ندارد. ماکادمیا گران ترین خشکبار جهان است که هر کیلوگرم از آن حدود 45دلار امریکا خرید و فروش می شود و اگر در خشکبار فروشی های ایران بتوانید پیدایش کنید، باید بین 180 تا 200هزار تومان برای هر کیلوگرم آن هزینه کنید.
البته از 5سال قبل پرورش ماکادمیا در شمال ایران آغاز شده اما از آنجایی که درخت آن هر 7 تا 10 سال یکبار بار می دهد، هنوز زمان برداشت محصول ماکادمیا نرسیده است. برای خرید این خشکبار اشرافی، باید یا سراغ آجیل فروشی های خاص در شمال تهران بروید، یا سفارش شخصی تان را به واردکننده های آجیل و خشکبار بدهید وگرنه پرس و جو کردنتان از معروف ترین خشکبارفروشی های شهر هم بی نتیجه خواهد ماند.
ماکادامیا که به نام فندق استرالیایی معروف است، بومی مناطق هاوایی و استرالیا و مرغوب‌ترین میوه دنیا به حساب می آید که از مغز آن در تولید شکلات و بستنی و از روغن مغز آن در صنایع آرایشی و بهداشتی استفاده می‌شود. ماکادمیا نه فقط گران ترین خشکبار جهان لقب دارد، بلکه مغذی ترین آنها هم هست. میوه های ماکادمیا پروتئین، آهن و آنتی اکسیدان بالایی دارند و روغن آن برای جوان سازی پوست مورد استفاده قرار می گیرد. به همین دلیل است که ماکادمیا اکسیر جوانی استرالیایی نام گرفته است.

ماکادمیا

 درختان این گیاه خشکباری همیشه سبز نیمه گرمسیری از رویش بذر حاصل می شود. در شکل زیر ماکادمیا به همراه میوه اش نشان داده شده است.

ماکادمیا

ماکادمیا البته هزینه پرورش بسیار پایینی دارد چون با نور کم رشد می کند و کشت آن می تواند به صورت دیم باشد. حتی برداشت محصول ماکادمیا هم به دلیل ریزش دانه ها در فصل بار دهی، کار کم هزینه و کم دردسری است اما باردهی دیر به دیر این درخت که هر بار حدود 5 تا 7 کیلوگرم بار می دهد به علاوه هزینه صادرات آن از استرالیا، ماکادمیا را تبدیل به گران ترین خشکبار دنیا کرده است.

مطالب مرتبط
ارسال نظر برای این مطلب
این نظر توسط مینا محمدی در تاریخ 4 سال پیش و 18:03 دقیقه ارسال شده است

سایتتون خیلی عالی و فوق العاده می باشد


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B :S
کد امنیتی
رفرش
کد امنیتی
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
درباره ما
Profile Pic
کلینیک گیاهپزشکی راه سبز آذرشهر مدیر سایت: ضیا نجفی بولحسنی تلفن: 04134236636 موبایل: 09148982433 فروش حشرات - فروش نمونهای بیماریها - فروش علف های هرز
اطلاعات کاربری
  • فراموشی رمز عبور؟
  • نظرسنجی
    شما کدامیک از اصطلاحات زیر را می پسندید؟


    شما برای کنکور کارشناسی ارشد گیاهپزشکی کدام گرایش از گزینه های زیر را ترجیح میدهید؟







    آمار سایت
  • کل مطالب : 93
  • کل نظرات : 76
  • افراد آنلاین : 1
  • تعداد اعضا : 104
  • آی پی امروز : 18
  • آی پی دیروز : 54
  • بازدید امروز : 79
  • باردید دیروز : 256
  • گوگل امروز : 0
  • گوگل دیروز : 1
  • بازدید هفته : 842
  • بازدید ماه : 7,492
  • بازدید سال : 43,384
  • بازدید کلی : 1,024,181